Sterydy

Europejska klasyfikacja (cztery grupy) miejscowo stosowanych kortykosterydów w zależności od siły działania I. Słabe kortykosteroidy Hydrokortyzon 0,5% i 1,0% Octan hydrokortyzonu 1,0% Metyloprednizolon 0,25% Deksametazon 0,1–0,2% Acetonid fluocinolonu 0,0025% II. Średnio silne kortykosteroidy Piwalat flumetazonu 0,02% Benzoesan betametazonu 0,025% Dezoksymetazon 0,05% Dipropionian betametazonu 0,05% Maślan hydrokortyzonu 0,1% Acetonid triamcinolonu 0,04% III. Silne kortykosteroidy Acetonid flucinolonu 0,025% Acetonid triamcinolonu 0,1% Aceponian metyloprednizolonu 0,1% Benzoesan betametazonu 0,25% Dipropionian betametazonu 0,05% Pirośluzan mometazonu 0,1% Walerian betametazonu 0,1% i 0,05% IV.

Kortykosterydy - leki działające silnie przeciwzapalnie. Hamują stany zapalne i reakcje alergiczne, zmniejszając świąd, zaczerwienienie i pogrubienie skóry. Przy stosowaniu tych leków należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia skutków ubocznych – dotyczy to długotrwałego, przewlekłego używania. W czasie używania leków kortykosterydowych należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarza, zwłaszcza dotyczących okresu używania tych leków. Jak używać kortykosterydów Gdy decydujemy się lub musimy użyć maści (kremów) kortykosterydowych, należy pamiętać o kilku zasadach: zawsze ściśle stosuj się do zaleceń lekarza, zwłaszcza co do czasu używania danego preparatu – używaj tych maści jak najkrócej, z reguły nie powinno się stosować ich dłużej niż 2 do 6 tygodni (następnie przerwa im dłuższa tym lepiej) używaj maści sterydowych na jak najmniejsze powierzchnie skóry; wybieraj najbardziej zmienione chorobowo miejsca, smaruj „punktowo”, unikając rozsmarowywania na dużych powierzchniach (o ile jest to możliwe) unikaj używania sterydów na błony śluzowe (okolice oczu, ust, narządów płciowych) maści sterydowych nie wolno stosować na twarz Ogólna zasada używania leków sterydowych mówi o stopniowym ich odstawianiu, coraz rzadszym używaniu i w coraz mniejszych dawkach – to samo dotyczy maści, zwłaszcza gdy używamy ich przez dłuższy czas.

Uzależnienie od sterydów Posterydowe zapalenie skóry - stan zapalny wywołany uzależnieniem się skóry od sterydów stosowanych zewnętrznie. Można ten mechanizm porównać do głodu narkotycznego. Najprościej mówiąc: skóra, która otrzymuje regularnie dawkę sterydów, przy ich odstawieniu odczuwa głód sterydowy, co skutkuje pogorszeniem. W ten sposób skóra “domaga” się kolejnej dawki sterydu, jak narkoman narkotyku. Pacjent w reakcji na pogorszenie karmi więc skórę sterydami, wytwarza się błędne koło. Dodatkowo uzależnienie pogłębia fakt, że: kortykosterydy stosowane zewnętrznie powodują stopniowe ścieńczenie, a z czasem zanik warstwy rogowej naskórka, co zwiększa absorpcję sterydu przez skórę, w przypadku aplikowania bez odpowiednich przerw, dochodzi do tachyfilaksji skóry, czy jej uniewrażliwienia się na działanie sterydu.

Sterydy stosowane zewnętrznie Częściej używane i mniej szkodliwe są sterydy stosowane zewnętrznie – maści, kremy, fluidy. Mogą one wywoływać takie skutki uboczne jak: miejscowe ścieńczenie naskórka i skóry właściwej rozstępy skórne posterydowe zapalenie skóry i zmiany trądzikopodobne zapalenie okołoustne zapalenie mieszków włosowych przebarwienia i odbarwienia nadmierne owłosienie utrwalony rumień - trwałe rozszerzenie powierzchownych naczyń krwionośnych zwiększoną skłonność do zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i pasożytniczych skóry, które występują u 16–43% chorych leczonych miejscowymi GKS.

Nie stosuj miejscowych preparatów glikokortykosteroidowych w leczeniu chorób skóry bez prawidłowo postawionej diagnozy. GKS są wyrafinowaną formą leczenia objawowego chorób przebiegających z zaburzeniami immunologicznymi i stanem zapalnym, jednak nie eliminują przyczyn ich powstawania. Niejednokrotnie zdarza się, iż po zaprzestaniu terapii objawy choroby wracają znacznie bardziej nasilone. Nieprawidłowym postępowaniem jest stosowanie preparatów silnie działających jako leków I rzutu. Należy wybrać lek o możliwie najsłabszym działaniu, który zapewni ustąpienie wykwitów w jak najkrótszym czasie.

Zespół Cushinga - Nadczynność glikokortykosteroidowa (hiperkortyzolemia) Zespół Cushinga jest to zespół objawów chorobowych spowodowanych nadczynnością glikokortykosteroidową nadnerczy. Najczęstszą przyczyną tego zespołu jest egzogenna podaż glikokortykosteroidów z różnych przyczyn. Dlatego w razie stwierdzenia charakterystycznych objawów, należy zawsze wykluczyć jego postać jatrogenną. A. Przyczyny egzogenne(najczęstsze): Długotrwałe leczenie glikokortykosteroidami. Długotrwałe leczenie analogami ACTH (Hormon adrenokortykotropowy). B. Nadmierne endogenne wytwarzanie glikokortykosteroidów: Wtórny przerost kory nadnerczy Pierwotny mikroguzkowy przerost (<1%), gruczolak (10%) lub rak nadnerczy (15% przyczyn endogennych).